Αναλυτικά η ιστορία του ΝΝΣ

 

Μέχρι την ολοκλήρωση των εγκαταστάσεων του Ναυτικού Νοσοκομείου Σαλαμίνας, η νοσοκομειακή περίθαλψη των πληρωμάτων του Στόλου παρεχόταν στο Ναυτικό Νοσοκομείο Πειραιά (ΝΝΠ), που ιδρύθηκε το 1869 και στεγαζόταν στην θέση Καρβουνόσκαλα / Πειραιά, ενώ πρώτες βοήθειες στο προσωπικό του Στόλου και του Ναυστάθμου παρέχονταν σε θεραπευτήριο που λειτουργούσε στο Ναύσταθμο, με την ακόλουθη στελέχωση:
Ένας Υπίατρος
Ένας Ανθυπίατρος
Ένας Ανθυποφαρμακοποιός
Ένας Αρχινοσοκόμος
Τρεις Νοσοκόμοι α΄και β΄τάξεως
Ένας Φαρμακοτρίβης

Οι γιατροί των πλοίων, όταν αυτά ήταν «εν όρμω»

Η επίσημη λειτουργία του ΝΝΣ ξεκίνησε το 1890, όποτε μεταφέρεται και ενσωματώνεται σ’ αυτό και το Ναυτικό Νοσοκομείο Πειραιώς.
Το Ναυτικό Νοσοκομείο Σαλαμίνας βρίσκεται στην περιοχή του ΝΣ που περικλείεται μεταξύ του Ι.Ν Αγ. Νικολάου, της ΛΥΝΣ και των Σχολών Σαλαμίνας – Κ.Ε. Σακίπης. Το ΝΝΣ μετά την ολοκλήρωση, τη στελέχωση και τον εξοπλισμό του, άρχισε την ιστορική του πορεία, την κοινωνική του αποστολή και την προσφορά του στο Ναυτικό και στην γύρω περιοχή της Σαλαμίνας δημιουργώντας μεγάλη ιστορία. Ήταν το πιο σύγχρονο νοσοκομείο του Ναυτικού, καθώς το Νοσοκομείο του Πόρου, μετά την μεταφορά του Ναυστάθμου, υποβαθμίστηκε πρακτικά στην τάξη του Θεραπευτηρίου, το δε Νοσοκομείο του Πειραιά, όπως προαναφέρθηκε, έπαψε να λειτουργεί και ενσωματώθηκε στο νεοϊδρυθέν ΝΝΣ.

Το Νοσοκομείο αρχικά λειτούργησε ως Τμήμα του Ναυστάθμου και αργότερα, με τον οργανισμό του 1910, ως ανεξάρτητη διεύθυνση με το ακόλουθο προσωπικό:
Έναν Αρχίατρο ως Διευθυντή
Έναν Επίατρο ως Υποδιευθυντή και Διευθυντή Παθολογικού Τμήματος
Έναν Επίατρο ως Διευθυντή του Χειρουργικού Τμήματος
Τρεις Υπιάτρους
Δύο Υποφαρμακοποιούς
Έναν Ανθυποφαρμακοποιό
Έναν λογιστή.

Κατά την αρχική του πορεία το ΝΝΣ λειτούργησε με τον εσωτερικό κανονισμό των Νοσοκομείων Στρατού Ξηράς.
Η ιστορία του ΝΝΣ είναι συνυφασμένη με την ιστορία του Ναυστάθμου και είχε εποχές ακμής αλλά και παρακμής. Υπήρξε το δεύτερο νοσοκομείο του «Στρατού Θαλάσσης», όπως ονόμαζαν εκείνη την εποχή το Ναυτικό, και το πρώτο Ναυτικό Υγειονομικό Σχολείο και κέντρο πρακτικής εξάσκησης όλου του Υγειονομικού Σώματος του Ναυτικού. Εδώ λειτούργησε για πρώτη φορά η Σχολή Νοσοκόμων του ΠΝ καθώς επίσης και η πρώτη κεντρική αποθήκη φαρμάκων του ΠΝ.

Η προσφορά του Νοσοκομείου υπήρξε σημαντική σε τοπικό, εθνικό αλλά και διεθνές επίπεδο. Σε τοπικό και εθνικό επίπεδο τα στελέχη του ΝΝΣ κάλυψαν πολλούς Υγειονομικούς Σταθμούς, όπως το Λοιμοκαθαρτήριο της νησίδας Αγ. Γεώργιος, (στην είσοδο του Ναυστάθμου Σαλαμίνας) καθώς επίσης συμμετείχαν σε αποστολές Υγειονομικών στελεχών (όπως το 1913) για ενημέρωση των κατοίκων της Ελληνικής υπαίθρου σχετικά με τις επιδημικές νόσους. Σε διεθνές επίπεδο, τον Δεκέμβριο του 1908 έστειλε στην Ιταλία, συνεργείο από ιατρούς και νοσοκόμους για παροχή βοήθειας λόγω των πολύνεκρων σεισμών στην Μεσσήνη και στο Ρήγιο Καλαβρίας. Για τον λόγο αυτό η υγειονομική υπηρεσία του Ναυτικού τιμήθηκε από την Ιταλική κυβέρνηση με ειδικό μετάλλιο και δίπλωμα.

Από τον Μάιο του 1941 μέχρι και τον Απρίλιο του 1945, διακόπηκε η λειτουργία του λόγω της κατοχής της χώρας υπό των Δυνάμεων του Άξονα. Οι περισσότεροι ιατροί του ΝΝΣ μαζί με τους ιατρούς του Στόλου μετέβησαν τον Απρίλιο του 1941 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου όπου οργάνωσαν το Ναυτικό Νοσοκομείο Αλεξάνδρειας, που λειτούργησε μέχρι το πέρας του πολέμου. Το ΝΝΣ άρχισε να επαναλειτουργεί σταδιακά από τον Απρίλιο του 1945, στη σημερινή του θέση, προσπάθεια που ολοκληρώθηκε το 1948. Από το 1955, που ιδρύθηκε το ΝΝΑ, το ΝΝΣ άρχισε προοδευτικά να χάνει αρμοδιότητες υπέρ του ΝΝΑ. Ωστόσο μέχρι τον Φεβρουάριο του 1981 που έγινε ο μεγάλος σεισμός των Αθηνών, λειτούργησε με σχεδόν πλήρη στελέχωση.

Σύμφωνα με το Σχέδιο ΔΜ/ΠΝ και τον ΚΟΛ/ΝΣ καθορίζονται επακριβώς η αποστολή και λειτουργία του ΝΝΣ (σε καιρό ειρήνης και πολέμου), οι αρμοδιότητες του όπως και η συγκρότηση των Τμημάτων του.

Στα συνημμένα κεφάλαια αναγράφονται αναλυτικά η στελέχωση και η αποστολή του ΝΝΣ σε όλα τα Τμήματα του.

2.9.1.2 Διαταγές και Νομικά Διατάγματα.

Περί συστάσεως ναυτικού νοσοκομείου και θεραπευτηρίου.
«ΝΟΜΟΣ ΑΦΟΖ΄
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α΄
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
Ψηφισάμενοι ομοφώνως μετά της Βουλής, απεφασίσαμεν και διατάσσομεν.

Άρθρον 1ον

             Μέχρις ού ιδρύθη εν τόπω, διά Βασιλικού διατάγματος ορεσθησομένω, ειδικόν κατάστημα, ίνα χρησιμεύση δια ναυτικόν νοσοκομείον, επιτρέπεται να συσταθή προσκαίρως τοιούτον διά Βασιλικού διατάγματος, όπου κριθή καταλληλότερον, έχον το εξής προσωπικόν.

Έναν ιατρόν διευθυντήν.
Ένα υπίατρον.
Δύο ανθυπιάτρους.
Ένα υποφαρμακοποιόν ή ανθυποφαρμακοποιόν.
Ένα ανθυποφροντιστήν ή λογιστήν.
Ένα αρχινοσοκόμον α΄ή β΄τάξεως.
Πέντε νοσοκόμους α΄ή β΄ τάξεως, ών ο εις φαρμακοτρίβης.
Ένα εσχαρέα.
Ένα θυρωρόν ναύτην α΄τάξεως.


Άρθρον 2ον

            Το προσωπικόν του εν τω Ναυστάθμω Σαλαμίνος ιδρυθέντος θεραπευτηρίου διά του ΑΡ Ή ς΄ νόμου της 13 Απριλίου 1884 «περί διευθύνσεως του Βασιλικού Ναυστάθμου και ορισμού του προσωπικού αυτού» κανονίζεται ως εξής.

Εις υπίατρος,
Εις ανθυπίατρος,
Εις υποφαρμακοποιός ή ανθυποφαρμακοποιός,
Εις αρχινοσοκόμος α΄ή β΄τάξεως,
Τρεις νοσοκόμοι α΄και β΄τάξεως, ων ο εις φαρμακοτίβης,
Εις εσχαρεύς,
Εις θυρωρός ναύτης α΄τάξεως.
Εις τους εκτελούντας την υπηρεσίαν του φαρμακοτρίβου νοσοκόμους χορηγείται πεντάδραχμον μηνιαίον επιμίσθιον.


Άρθρον 3ον


Μετά τριετίαν από της δημοσιεύσεως του παρόντος νόμου δύναται ν’ αυξηθεί διά Βασιλικού διατάγματος, εάν παραστεί ανάγκη, ο αριθμός των νοσοκόμων του τε νοσοκομείου και θεραπευτηρίου.


Άρθρον 4ον


Το τε νοσοκομείον και το θεραπευτήριον, ως και τα επί των πολεμικών πλοίων θεραπευτήρια, επιθεωρούνται υπό ανωτέρου βαθμοφόρου του υγειονομικού κλάδου, εδρεύοντος εν Αθήναις και εργαζομένου εν τω καταστήματι του Υπουργείου των Ναυτικών, τούτου δε τα καθήκοντα ορίζονται διά Βασιλικού διατάγματος.


Άρθρον 5ον

Μέχρις ου εκδοθεί Βασιλικόν διάταγμα, κανονίζον την υπηρεσίαν του τε νοσοκομείου και του θεραπευτηρίου , ως και των επί των Βασιλικών πλοίων θεραπευτηρίων, ισχύει ο οργανισμός της εσωτερικής υπηρεσίας των στρατιωτικών νοσοκομείων, ο εγκριθείς διά του από 17 Οκτωβρίου 1861 Βασιλικού διατάγματος.

Άρθρον 6ον


Πάσα εναντία διάταξις καταργείται.
Ο παρών νόμος, ψηφιστείς υπό της Βουλής και παρ’ Ημών σήμερον κυρωθείς, δημοσιευθήτω διά της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως και εκτελεσθήτω ως νόμος του Κράτους.
Εν Αθήναις τη 11η Δεκεμβρίου 1887.
                               ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Ο επί των Ναυτικών Υπουργός
                         Γ. Ν. ΘΕΟΤΟΚΗΣ
Εθεωρήθη και ετέθη η μεγάλη του Κράτους σφραγίς.
Εν Αθήναις τη 12 Δεκεμβρίου 1887.
Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός
                         Δ. Σ. ΒΟΥΛΙΠΩΤΗΣ»
Σοβαρές μεταβολές υποδομής Διευθύνσεως.
Όπως προαναφέρθηκε στην παράγραφο 1.1, η ίδρυση του ΝΝΣ τοποθετείται στις 12 Δεκεμβρίου 1887. Το 1890 αρχίζει η λειτουργία του ενώ συγχρόνως ενσωματώνεται στο ΝΝΣ το, από το 1869, ιδρυθέν Ναυτικό Νοσοκομείο Πειραιά.

Στις 15 Οκτωβρίου 1909, όταν εκδηλώθηκε το αντικίνημα του Υποπλοιάρχου Τυπάλδου ενάντια στον στρατιωτικό σύνδεσμο, το κτίριο του ΝΝΣ, υπέστη τον πρώτο του τραυματισμό.

Κατά την διάρκεια του πολέμου του 1940, λόγω του Ιταλικού βομβαρδισμού, το ΝΝΣ αναγκάζεται να μεταφερθεί στην οικεία Παναγιωτόπουλου (Παλούκια/Σαλαμίνας) και στο Σχολείο της Σαλαμίνας.

Από τον Μάιο του 1941 μέχρι και τον Απρίλιο του 1945, το νοσοκομείο χρησιμοποιήθηκε από τους Γερμανούς. Από τον Απρίλιο του 1945, επανασυστάθηκε και λειτούργησε σταδιακά. Μετά την απελευθέρωση, χτίζεται ακριβώς δίπλα στο παλιό κτίριο, ένα βοηθητικό. Το νέο κτίριο χρησιμοποιήθηκε μαζί με το παλιό ως νοσοκομείο μέχρι το 1970.

Το 1981 εγκαταλείφθηκε το κεντρικό κτίριο του νοσοκομείου το οποίο και κατεδαφίσθηκε το 1982. Το νοσοκομείο μεταφέρθηκε στο βοηθητικό κτίριο, τμήματα του οποίου στεγάζονται εκεί μέχρι και σήμερα. Παράλληλα, σημαντικές δραστηριότητες και συγκροτημένα τμήματα περιήλθαν στην δικαιοδοσία του ΝΝΑ.

Τον Ιούλιο του 1981, μεταφέρθηκε από το ΝΝΠ και εγκαταστάθηκε στο ΝΝΣ, το Τμήμα Υπερβαρικής Ιατρικής (Θάλαμος Αποπίεσης), το πρώτο στην Ελλάδα που είχε την υποδομή για την αντιμετώπιση ασθενών με την νόσο των δυτών. Τον Απρίλιο του 1997 το Τμήμα Υπερβαρικής Ιατρικής μεταφέρθηκε στο ΝΝΑ.

Το 1981, μεταφέρθηκε επίσης από το ΝΝΠ και εγκαταστάθηκε στο ΝΝΣ το Ψυχιατρικό τμήμα και από το 1984 οργανώθηκε και λειτουργεί επίσημα η Θεραπευτική κοινότητα, συμφώνως της ΒαΔ/ΔΔΜΝ 7-1/94..

Τον Σεπτέμβριο του 2003 εγκαινιάστηκε, στην θέση όπου παλαιότερα στεγαζόταν ο Θάλαμος Αποπίεσης, το νέο κτίριο των Εξωτερικών Ιατρείων (που περιλαμβάνει τα ιατρεία Παθολογικό, Χειρουργικό, Καρδιολογικό, Οδοντιατρικό, ΩΡΛ, Δερματολογικό, Ορθοπαιδικό, Ιατρού Εργασίας), το οποίο επίσης στεγάζει και το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών.