Ιστορία

Ιστορικό Ιδρύσεως Ναυτικών Διοικήσεων

Ο θεσμός των Ν. Διοικήσεων χρονολογείται από τη 2η δεκαετία του 20ου αιώνα, οπότε ξεκίνησε η προσπάθεια οργανώσεως της Παράκτιας Άμυνας της χώρας.  

Συγκεκριμένα το 1926, με το Ν. Δ/γμα "Περί Οργανώσεως της Ναυτικής Άμυνας", οι ακτές της χώρας κατανεμήθηκαν σε Ναυτικές Αμυντικές Περιοχές (Ν.Α.Π.), τα όρια των οποίων θα καθορίζονταν εκάστοτε με Διάταγμα εκδιδόμενο κατόπιν προτάσεως ΓΕΝ.  

Παρά την έκδοση αυτού του Ν. Δ/τος, δεν ανελήφθει καμία ουσιαστική ενέργεια για την υλοποίηση του μέχρι το Νοέμβριο του 1935, οπότε το Υπουργείο Ναυτικών με σχετική εγκύκλιο του συνέστησε την Ανωτέρα Διοίκηση Παρακτίου Αμύνης, υπό την δικαιοδοσία της οποίας υπήχθησαν έξι (6) Ναυτικές Αμυντικές Περιοχές, ως κατωτέρω:

            α.   Δυτικής Ελλάδος (ΝΑΠ 1), με έδρα την Πάτρα.
            β.   Κρήτης (ΝΑΠ 2), με έδρα τα Χανιά.
            γ.   Νοτίου Αιγαίου (ΝΑΠ 3), με έδρα τον Πειραιά.
            δ.   Ευβοίας (ΝΑΠ 4), με έδρα τη Χαλκίδα.
            ε.   Βορείου Αιγαίου (ΝΑΠ 5), με έδρα τη Θεσ/νίκη.
            στ. Ανατολικών Νήσων (ΝΑΠ 6), με έδρα τη Χίο.

Αμέσως μετά το Β' Παγκ. Πόλεμο, οι ανωτέρω Ν.Α.Π. συγχωνεύθηκαν σε τρεις (3) Ναυτικές Διοικήσεις, ως εξής:

            α. Ναυτική Διοίκηση Νοτίου Αιγαίου (ΝΔΝΑ), με έδρα τον Πειραιά.
            β. Ναυτική Διοίκηση Βορείου Αιγαίου, με έδρα την Θεσσαλονίκη.
            γ.   Ναυτική Διοίκηση Δυτικής Ελλάδας, με έδρα την Πάτρα.

            Οι Ν. Διοικήσεις υπάγονταν αρχικώς υπό τον Αρχηγό Παρακτίου Αμύνης (Α.Π.Α.), με έδρα τον Πειραιά. Αργότερα, όμως ο ΑΠΑ μετονομάσθηκε σε Ανώτερο Διοικητή Παρακτίου Αμύνης (Α.Δ.Π.Α.) και υπήχθη στο Α.Σ., μέχρι της καταργήσεως του τελευταίου το 1958, οπότε οι Ν. Διοικήσεις υπήχθησαν στα νεοϊδρυθέντα επιμέρους Αρχηγεία Στόλου (ΑΑΠ, ΑΚΙΠ). Όταν συνεστήθη εκ νέου το ΑΣ το 1968, οι Ν. Διοικήσεις υπήχθησαν απ' ευθείας στο ΓΕΝ. Το 2002 με την υπ'αριθ ΓΕΝ 073.2.9/3/02//3-4-02 η ΝΔΙ υπάχθη στον ΑΣ από 20/4/2002.

Ιστορικό Ιδρύσεως και  Εγκαταστάσεως της ΝΔΙ

Η Ναυτική Διοίκηση εγκαταστάθηκε στην Πάτρα το 1939 με την επωνυμία ΝΑΠ/1 με έδρα το ΕΥΔΡΟΜΟ "ΕΛΛΗ".

Διαδοχικές επωνυμίες ΝΔΙ

            α. ΝΑΠ/1 (Ναυτική Αμυντική Περιοχή 1) από το 1939 μέχρι τον Μάιο 1941.
            β. Ν.Δ. 7 (Ναυτική Διοίκηση 7) από 20-10-44 μέχρι 1945.
            γ. ΝΔΔΕ (Ναυτική Διοίκηση Δυτικής Ελλάδος) από το 1945 μέχρι 6-10-58.
            δ. ΝΔΙ (Ναυτική Διοίκηση Ιονίου) από την 6-10-58.

Προπολεμικά και κατά την διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου

Προπολεμικά η επιθετική και αμυντική οργάνωση των λιμένων της Δ. Ελλάδας είχε ανατεθεί στην ΝΑΠ/1 με έδρα το ΕΥΔΡΟΜΟ ΕΛΛΗ η οποία εγκαταστάθηκε το 1939 στην περιοχή Πατρών, έπαψε δε να υφίσταται τον Μάιο του 1941 λόγω της καταρρεύσεως και της κατοχής της χώρας από τις δυνάμεις του Άξονα. Πριν την αποχώρηση των Εθνικών Δυνάμεων για τη Μέση Ανατολή, οι αμυντικές εγκαταστάσεις της περιοχής ΟΧΥΡΟ ΑΡΑΞΟΥ καταστράφηκαν.

Μεταπολεμικά

Σύμφωνα με το σχέδιο οργανώσεως Ναυτικών Διοικήσεων το οποίο εκπονήθηκε στη Μέση Ανατολή, καθορίστηκε όπως στην Πάτρα εγκατασταθεί η ΝΔ 7. Την 17-10-44 (μετά την απελευθέρωση της περιοχής Πατρών την 8  Οκτωβρίου 1944) κατά τις απογευματινές ώρες κατέπλευσε από την Αλεξάνδρεια στο λιμάνι Πατρών το Α/Τ ΣΠΕΤΣΕΣ με κυβερνήτη τον Αντιπλοίαρχο Γ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟ. Στο Α/Τ ΣΠΕΤΣΕΣ επέβαιναν ο ΝΔ 7 Αντιπλοίαρχος Λ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ και το προσωπικό της υπό ίδρυση Ν Διοικήσεως. Στην υπό ίδρυση ΝΔ 7 υπάγετο μόνο η Ναυτική βάση Πατρών. Την 20-10-44 η ΝΔ 7 εγκαταστάθηκε στο επί της παραλίας και επί της οδού Αγ. Ανδρέου 61 κτίριο ιδιοκτησίας Β. ΜΑΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ Α.Ε. Έτσι από την 10η Οκτωβρίου άρχισε να λειτουργεί στην Πάτρα η πρώτη Δημόσια Ελληνική Υπηρεσία.

 

 

Περαιτέρω εξέλιξη Ν. Διοικήσεως

Τον Δεκέμβριο του 1945 η ΝΔ 7 μετονομάστηκε σε ΝΔΔΕ στην οποία υπήχθησαν οι κατά μήκος των Δυτικών ακτών της Ελλάδας Ναυτικές Βάσεις Πατρών και Κέρκυρας.

Από 21-4-57 η ΝΔΔΕ εγκαταστάθηκε στο επί οδού Όθωνος - Αμαλίας 31 (Αγ. Ανδρέου 18)  ιδιόκτητο  κτίριο  του ΤΕΣ και από 6-10-58 με την υπ' αριθμόν 0021360/2/58/3-10-58 Υπουργική απόφαση η ΝΔΔΕ μετονομάστηκε σε ΝΔΙ (Ναυτική Διοίκηση Ιονίου).

Με την υπ' αριθμόν 020307/3/62 απόφαση του ΓΕΝ από 10-8-62 αυξήθηκαν τα προς το Νότο γεωγραφικά όρια ευθύνης της ΝΔΙ.

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο άρχισαν να κατασκευάζονται νέες εγκαταστάσεις ή να επισκευάζονται παλαιές της περιοχής Ν. ΟΧΥΡΟ ΑΡΑΞΟΥ, λιμένα Πατρών και περιοχής Ρίου - Αντιρρίου.

Η ΝΔΙ άσκησε αξιόλογη δράση τόσο στον πόλεμο ως ΝΑΠ/1 όσο και κατά την διάρκεια του εμφυλίου ως ΝΔΔΕ. Κατά τον Δεκέμβριο του 1944 η ΝΔΙ οργάνωσε Μοίρα ελαφρώς εξοπλισμένη με την οποία έλεγχε κάθε κίνηση που γινόταν στον Πατραϊκό και Κορινθιακό κόλπο. Μετά τον Δεκέμβριο του 1944, η δράση της ΝΔΙ περιορίστηκε στην ασφάλεια των Δυτικών ακτών της Ελλάδος και την αστυνόμευση των λιμένων της περιοχής αυτής, αφού δεν είχαν εγκατασταθεί ακόμα λιμενικές αρχές.

Η δράση της ΝΔΙ επανεμφανίζεται κατά τον εμφύλιο του 1948, με εκτέλεση περιπολιών από τα αποσπασμένα  σ'  αυτήν  πλοία, ενός (1)  Αντιτορπιλικού  και τριών (3)  Ακταιωρών.

Με τις εν λόγω περιπολίες ελέγχετο ολόκληρη η θαλάσσια περιοχή της ΝΔΙ. Μετά το περάς του εμφυλίου η δράση της ΝΔΙ συνίσταται στην από καιρό της ειρήνης μελέτη και οργάνωση της περιοχής της, καθώς και της μετάπτωσης αυτής σε ετοιμοπόλεμη κατάσταση .

Σημερινή εικόνα

Η ΝΔI είναι εγκατεστημένη  στο Δήμο Πατρέων της Περιφερειακής Ενότητας Αχαΐας επί της οδού Όθωνος - Αμαλίας 31. Η βάση βρίσκεται στο κέντρο της πόλης  και είναι προσανατολισμένη προς τα ΒΔ. Διαμέσου του Πατραϊκού Κόλπου έχει θέα από αριστερά προς τα δεξιά , το παλιό εμπορικό λιμάνι ,τη βραχονησίδα Οξιά και τα όρη Βαράσοβα (Ν. Αιτωλ/νίας) και Κλόκοβα ή Παλιοβούνα (Ν. Αιτωλ/νίας) .